محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1541

مرآة البلدان ( فارسى )

تا ديزآباد چهار فرسخ است . روز دوازدهم به شريف‌آباد نزول اجلال فرمودند . از ديزآباد تا شريف‌آباد چهارفرسنگ است . روز سيزدهم به جانب طرق نهضت‌فرما شدند . در بين راه در محل موسوم به تپه سلام حضرت شاهنشاه‌زادهء اجل و الا جلال الدوله فرمانفرماى مملكت خراسان و حاجى بهاء الدوله و حاجى شريف خان بيگلربيگى و حاجى ميرزا محمد رضاى مستوفى با سوارهء شاهيسون افشار و غيره به رسم استقبال به تقبيل ركاب اعلى نايل گرديدند و اجازهء مراجعت به شهر يافتند كه پذيراى مقدم مبارك باشند . از شريف‌آباد تا طرق چهار فرسنگ است . روز چهاردهم صفر موكب مسعود به مشهد مقدس ورود فرمود . از طرق تا شهر مشهد يك فرسنگ و نيم است و راه به نهايت صاف و مسطح و كالسكه‌رو مىباشد . از هنگام انتهاض موكب از طرق تا شهر على الاتصال در خارج خيابان توپچيان به شليك توپ مشغول گشتند . مستقبلين همه‌جا از پياده و سواره صف كشيده بودند . همه‌جا جمعيت و ازدحام زياده از حد و صداهاى شادى و ذكر صلوات بلند بود . از ابتداى خيابان خارج شهر تا درب دروازه سربازان ملتزم ركاب از دو سمت ايستاده از دروازه تا درب صحن مقدس افواج متوقف ارض اقدس حاضر شده بودند . دكاكين و اطراف خيابان را اصناف و كسبه زينت بسته بودند . نقاره‌خانهء حضرت فيض آثار را مىنواختند . ناظر و عمال و خدام حضرت رضوى با علمها و بيدقهاى زرنگار موكب همايون را استقبال كردند . در وقت ورود به صحن مطهر ، محض احترام امام همام و حرمت به عترت سيد انام ، اعليحضرت همايون جيقهء مكلل به الماس را كه از علايم خاصهء سلطنت است از تارك مبارك برداشته به رسم پيشكش در آستان حضرت رضوى - سلام الله عليه تقديم فرمودند و با كمال ادب و خضوع از صحن شريف گذشته داخل روضهء منوره شدند و با رقت قلب ، زيارت خواندند . بعد از لوازم زيارت و دعا به تفرج مسجد گوهرشاد تشريف برده و به سر مقبرهء مرحوم مغفور وليعهد مبرور عباس ميرزا طاب الله ثراه فاتحه خوانده از در بالا خيابان بيرون آمده سوار شده از باغات محلهء سراب گذشته به ارگ همايونى تشريف ورود ارزانى داشتند و اردوى معلى در خارج ارگ سكنى